Ulu Önder’in izinde.

Askerî eğitim yayınları

Almancadan çevirdiği Takımın Muharebe Talimi yayımlandı. Subayların çağdaş askerî eğitim yöntemlerini öğrenmesine katkı sağladı.

Hareket Ordusu’nda görev

31 Mart Ayaklanması üzerine Selanik’ten hareket eden kuvvetlerin ilk teşkilatlanmasında ve kurmay çalışmalarında görev aldı.

Cumalı Ordugâhı

Süvari birliklerinin eğitim ve manevralarına ilişkin gözlemlerini kitaplaştırdı.

Tâbiye Tatbikat Seyahati

Askerî manevralardan çıkardığı değerlendirmeleri yayımlayarak subay eğitimine katkıda bulundu.

ata.msb.gov.tr

Trablusgarp direnişi

İtalyan işgaline karşı Tobruk ve Derne çevresinde yerel kuvvetlerin örgütlenmesinde ve muharebelerde görev aldı.

Derne Komutanlığı

Derne bölgesindeki savunmayı yönetti. Bu, yerel direniş açısından önemliydi; savaşın bütünü Osmanlı açısından zaferle sonuçlanmadı.

Arıburnu müdahalesi

Çıkarma yapan birliklerin Conkbayırı ve Kocaçimentepe yönünde ilerlemesini durdurmada kritik rol oynadı.

Birinci Anafartalar Zaferi

Anafartalar Grubu Komutanı olarak yönettiği taarruzla İngiliz ilerleyişini durdurdu.

Conkbayırı taarruzu

Bizzat yönettiği karşı taarruzla stratejik sırtların savunulmasını sağladı.

Kireçtepe savunması

Bölgedeki savunmanın sürdürülmesine ve İngiliz kuşatma girişiminin önlenmesine katkıda bulundu.

İkinci Anafartalar Muharebesi

Komutasındaki kuvvetler, yeni İngiliz taarruzunun başarısızlığa uğratılmasında belirleyici oldu.

Muş ve Bitlis’in geri alınması

16. Kolordu Komutanı olarak Rus kuvvetlerine karşı yürütülen harekâtı yönetti. Muş ve Bitlis 8 Ağustos’ta geri alındı.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Zabit ve Kumandan ile Hasbihal

1914’te kaleme aldığı, subaylık, komutanlık, sorumluluk ve inisiyatif konularını ele alan eseri yayımlandı.

Samsun’a çıkış

Anadolu’da Millî Mücadele’nin örgütlenmesine yönelik çalışmalarını başlattı.

Havza Genelgesi

İşgallere karşı mitingler düzenlenmesini ve millî tepkinin örgütlenmesini istedi.

Amasya Genelgesi

Bağımsızlığın milletin kararlılığıyla kazanılacağı açıklandı; ülke çapında kongre çağrısı yapıldı.

Askerlikten istifa

Millî Mücadele’yi resmî askerî görevinden bağımsız biçimde sürdürme kararı aldı.

Erzurum Kongresi

Kongre başkanlığını yürüttü. Vatanın bütünlüğü, millî irade ve manda karşıtlığı temel kararlar arasında yer aldı.

Temsil Heyeti başkanlığı

Erzurum Kongresi’nin oluşturduğu Temsil Heyeti’nin başına seçildi.

Sivas Kongresi

Bölgesel direniş örgütlerinin ülke çapında ortak bir yapı altında birleştirilmesine öncülük etti.

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Millî direnişin siyasi ve örgütsel birliği güçlendirildi.

İrade-i Milliye gazetesi

Sivas Kongresi kararlarının ve Millî Mücadele’nin kamuoyuna duyurulması için yayımlanmaya başladı.

ata.msb.gov.tr

Amasya Görüşmeleri

İstanbul Hükümeti temsilcileriyle görüşerek millî hareketin siyasi muhatap olarak kabul edilmesini sağladı.

Ankara’ya geliş

Ankara, Millî Mücadele’nin yönetim merkezi hâline getirildi.

Bağımsız devlet ve laik cumhuriyet düzeninin kurulması

Millî Mücadele’nin askerî başarısı; millî egemenlik, hukuk reformları, eğitim birliği ve yeni devlet kurumlarıyla kalıcı bir siyasi yapıya dönüştürüldü.

Hâkimiyet-i Milliye gazetesi

Ankara’da millî hareketin görüşlerini duyuran gazete yayımlanmaya başladı.

Yeni Meclis çağrısı

Ankara’da olağanüstü yetkili bir meclis toplanması için seçim yapılmasını istedi.

Anadolu Ajansının kuruluşu

Millî Mücadele’nin haberlerini yurt içine ve dışına ulaştıracak haber ajansının kurulmasını destekledi.

TBMM’nin açılması

Millî egemenliğe dayanan yeni devletin temel kurumu oluşturuldu.

TBMM Başkanlığı

Meclis başkanı seçilerek Millî Mücadele’nin siyasi yönetimini üstlendi.

TBMM Hükümetinin oluşturulması

Bakanlıklar ve yürütme teşkilatı kuruldu; Ankara merkezli devlet yönetimi işler hâle getirildi.

Düzenli orduya geçiş

Dağınık silahlı kuvvetlerin ortak komuta, eğitim ve disiplin altında birleştirilmesi desteklendi.

Gümrü Antlaşması

Kâzım Karabekir’in komutasındaki Doğu Cephesi başarıları diplomatik sonuca dönüştü; TBMM Hükümetinin ilk antlaşması imzalandı.

ata.msb.gov.tr

İnönü muharebeleri

İsmet Paşa’nın komutasındaki düzenli ordunun başarıları, Mustafa Kemal’in yönettiği Millî Mücadele’nin askerî ve siyasi konumunu güçlendirdi.

İlk anayasanın kabulü

Egemenliğin millete ait olduğu ilkesi anayasal temele bağlandı.

Moskova Antlaşması

Sovyet Rusya ile ilişkiler hukuki zemine oturtuldu; Ankara Hükümetinin uluslararası konumu güçlendi.

Maarif Kongresi’nin açılışı

Savaş devam ederken eğitimciler Ankara’da toplandı. Mustafa Kemal, millî eğitimin geleceğine ilişkin konuşma yaptı.

Başkomutanlığı üstlenmesi

TBMM’nin verdiği yetkiyle ordunun hazırlanmasını ve savaş yönetimini doğrudan üstlendi.

Tekâlif-i Milliye Emirleri

Ordunun yiyecek, giyecek, taşıma ve donanım ihtiyaçları için ülke kaynakları seferber edildi.

Sakarya Zaferi

Başkomutan olarak yönettiği muharebe sonucunda Yunan ordusunun Ankara yönündeki ilerleyişi durduruldu.

Mareşallik ve gazilik

Sakarya’daki başarısı nedeniyle TBMM tarafından mareşal rütbesi ve gazi unvanıyla onurlandırıldı.

Kars Antlaşması

Doğu sınırının temel çerçevesi Sovyet cumhuriyetleriyle yapılan antlaşmayla belirlendi.

Ankara Antlaşması

Fransa ile çatışmaların büyük ölçüde sona ermesi ve güneydeki kuvvetlerin Batı Cephesi’ne yöneltilebilmesi sağlandı.

Millî Eğitim Bakanlığı

Büyük Taarruz

Uzun hazırlıkların ardından Yunan ordusuna karşı kesin sonuç hedefleyen harekât başlatıldı.

Başkomutan Meydan Muharebesi

Bizzat yönettiği muharebeyle Yunan ordusunun ana kuvvetleri ağır yenilgiye uğratıldı.

Takip harekâtı emri

Ordunun batıya ilerleyerek çekilen düşman kuvvetlerini takip etmesini emretti.

İzmir’in kurtuluşu

Başkomutanlığındaki Türk ordusu İzmir’e girdi.

Mudanya Ateşkesi

Askerî zafer diplomatik sonuca dönüştü; Doğu Trakya’nın yeni bir büyük savaşa gerek kalmadan teslim edilmesinin yolu açıldı. Görüşmeleri İsmet Paşa yürüttü.

Saltanatın kaldırılması

Hanedana dayalı egemenlik sona erdirildi; millî egemenliğin önündeki temel siyasi kurumlardan biri kaldırıldı.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

İzmir İktisat Kongresi

Ekonomik bağımsızlık, üretim, yerli girişimcilik ve kalkınma hedeflerinin tartışılmasına öncülük etti.

Lozan Barış Antlaşması

İsmet Paşa başkanlığındaki heyetin yürüttüğü görüşmeler sonucunda yeni Türk devletinin bağımsızlığı uluslararası düzeyde tanındı.

Kapitülasyonların kaldırılması

Lozan’la yabancılara tanınan hukuki ve ekonomik ayrıcalıkların kaldırılması kabul edildi.

Halk Fırkasının kuruluşu

Millî Mücadele’nin siyasi örgütlenmesi bir parti yapısına dönüştürüldü; sonraki devrimlerin başlıca siyasi aracı oluşturuldu.

Ankara’nın başkent olması

Yeni devletin yönetim merkezi yasayla belirlendi.

Cumhuriyetin ilanı

Devletin yönetim şekli cumhuriyet olarak belirlendi.

İlk cumhurbaşkanının seçilmesi

Mustafa Kemal, TBMM tarafından Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Hükümet sisteminin değiştirilmesi

Meclis hükümeti uygulamasından, cumhurbaşkanı ve başbakanın yer aldığı kabine sistemine geçildi.

ata.msb.gov.tr

Demiryollarının millîleştirilmesi

Yabancı şirketlerin işlettiği birçok hat satın alınarak devlet işletmesine geçirildi.

Yeni demiryolu yapımı

İç Anadolu, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu bağlantıları geliştirilerek üretim merkezleriyle pazarlar arasındaki ulaşım güçlendirildi.

Liman ve kamu hizmetlerinin millîleştirilmesi

Bazı liman, su, elektrik ve ulaşım işletmeleri satın alınarak kamu yönetimine geçirildi.

Yol ve köprü yatırımları

Savaştan yıpranmış yollar onarıldı; yeni yollar ve köprülerle ülke içi bağlantılar geliştirildi.

Salgın hastalıklarla mücadele

Sıtma, trahom, frengi ve verem gibi hastalıklara karşı teşkilatlanma, tarama ve tedavi çalışmaları genişletildi.

Aşı, serum ve laboratuvar hizmetleri

Mevcut sağlık birikimi geliştirilerek üretim ve araştırma kapasitesi artırıldı.

Hastane ve sağlık personeli altyapısı

Yeni sağlık kurumları açıldı; hekim, hemşire ve diğer sağlık çalışanlarının yetiştirilmesi desteklendi.

Tarımsal araştırma ve örnek üretim

Tohum ıslahı, hayvancılık, veterinerlik, tarım eğitimi ve örnek çiftlik uygulamaları geliştirildi.

Kooperatifçiliğin desteklenmesi

Küçük üreticilerin krediye, girdiye ve pazara erişimini kolaylaştıran örgütlenmeler teşvik edildi.

Öğretmen yetiştirme ve okullaşma

İlköğretim, ortaöğretim ve mesleki eğitim kurumlarının geliştirilmesi için çalışmalar yürütüldü.

Güzel sanatların desteklenmesi

Müzik, resim, heykel, tiyatro ve sahne sanatlarında eğitim ve kamu desteği genişletildi.

Hafta Tatili Kanunu

Belirli işyerlerinde çalışanlar için haftalık dinlenme hakkı kanunla düzenlendi.

Halifeliğin kaldırılması

Cumhuriyet yönetiminin yanında ayrı bir dinî-siyasi otorite oluşturabilecek kurum kaldırıldı.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Eğitim kurumları Maarif Vekâletine bağlanarak öğretim birliği sağlandı.

Şeriye ve Evkaf Vekâletinin kaldırılması

Din, vakıf ve devlet yönetimi alanlarında yeni bir kurumsal düzen kuruldu.

Diyanet İşleri Reisliğinin kurulması

Din hizmetlerinin yürütülmesi için yeni bir kamu kurumu oluşturuldu.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün kurulması

Vakıf işlerinin yönetimi yeni bir idari yapıya bağlandı.

Erkân-ı Harbiye Vekâletinin kaldırılması

Genelkurmayın bakanlık yapısı dışında düzenlenmesiyle askerî komuta ile siyasi yönetimin ayrışması yönünde adım atıldı.

Medreselerin kapatılması

Öğretim birliği kanununun uygulanması kapsamında eğitim sistemi yeniden düzenlendi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Köy Kanunu

Köy yönetiminin, muhtarın, ihtiyar meclisinin ve köyün ortak hizmetlerinin görevleri düzenlendi.

Cumhurbaşkanlığı müzik topluluğunun Ankara’ya taşınması

Osmanlı’dan devralınan müzik kurumu yeni başkentte yeniden örgütlendi; bugünkü Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasının gelişimine zemin hazırlandı.

Şeriye mahkemelerinin kaldırılması

Yargı teşkilatının birleştirilmesi ve laik hukuk düzeninin kurulması yönünde önemli adım atıldı.

Yeni anayasa

Cumhuriyetin devlet yapısı, yasama, yürütme, yargı ve vatandaşlık hükümleri daha kapsamlı biçimde düzenlendi.

İlköğretimin anayasal güvenceye alınması

İlköğretimin bütün Türkler için zorunlu, devlet okullarında parasız olması hükme bağlandı.

Türkiye İş Bankası

Atatürk’ün öncülüğünde, yerli girişimciliği ve ekonomik kalkınmayı desteklemek amacıyla kuruldu.

Musiki Muallim Mektebinin öğretime başlaması

Okullara müzik öğretmeni yetiştirecek kurum faaliyete geçti.

Yurt dışına öğrenci gönderilmesi

Bilim, mühendislik, eğitim ve sanat alanlarında uzman yetiştirmek amacıyla devlet destekli öğrenim uygulamaları geliştirildi.

CSO

Türk Tayyare Cemiyeti

Daha sonra Türk Hava Kurumu adını alan kuruluş oluşturuldu; havacılığın gelişmesi ve toplumda yaygınlaşması desteklendi.

Aşar vergisinin kaldırılması

Tarım üreticisinin üzerindeki önemli vergi yüklerinden biri kaldırıldı.

Kur’an tercümesi, tefsiri ve hadis tercümesi çalışmaları

TBMM’nin ayırdığı ödenek ve Diyanetin görevlendirmeleriyle dinî kaynakların Türkçe açıklanması için çalışmalar başlatıldı.

Sanayi ve Maadin Bankası

Sanayi işletmelerini desteklemek ve devralınan bazı kamu fabrikalarını yönetmek için kuruldu.

Atatürk Orman Çiftliği girişimi

Ankara’da örnek tarım, hayvancılık ve üretim uygulamalarının yürütüleceği çiftliğin kuruluş çalışmaları başladı.

Şeker sanayisine yasal teşvik

Şeker fabrikalarının kurulmasını kolaylaştıran teşvik düzenlemeleri çıkarıldı.

Ankara Hukuk Mektebi

Yeni hukuk düzeninde görev yapacak hukukçuların yetiştirilmesi için açıldı.

Şapka Kanunu

Özellikle kamu görevlilerinin başlık kullanımına ilişkin yeni düzen getirildi; kıyafet değişiminin simgesel adımlarından biri oldu.

Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması

Bu kurumların faaliyetlerine son verildi; şeyhlik ve dervişlik gibi ilgili unvanların kullanımı yasaklandı.

Takvim değişikliği

Miladi takvimin resmî kullanımını düzenleyen kanun kabul edildi.

Saat sisteminin değiştirilmesi

Günün 24 saate bölündüğü uluslararası saat sistemi benimsendi.

Yeni takvim ve saat düzeninin uygulanması

Kabul edilen düzenlemeler yürürlüğe girdi.

ata.msb.gov.tr

Türk Medeni Kanunu

Aile, kişiler, miras ve mülkiyet hukukunda laik esaslara dayanan yeni düzen kabul edildi.

Resmî nikâh ve tek eşlilik

Medeni Kanun’la evliliğin resmî makam önünde yapılması ve tek eşlilik esası getirildi.

Kadınların medeni haklarının genişletilmesi

Mirasta kadın-erkek eşitliği ve kadınların boşanma hakkı güçlendirildi. Ancak kanun, kadın ve erkeği bütün konularda tamamen eşitlemiyordu.

Türk Ceza Kanunu

Cumhuriyetin yeni ceza hukuku düzeni kabul edildi.

Maarif Teşkilatına Dair Kanun

Eğitim yönetimi, okul yapılanması ve öğretmen yetiştirme sistemi düzenlendi.

Kabotaj Kanunu

Türkiye kıyılarındaki deniz taşımacılığı ve ilgili faaliyetlerde Türk egemenliğini güçlendiren kanun kabul edildi.

Borçlar Kanunu

Sözleşme, borç ve sorumluluk ilişkileri modern hukuk esaslarına göre düzenlendi.

Ticaret Kanunu

Ticari faaliyetler ve şirket ilişkileri için yeni hukuki çerçeve kabul edildi.

Kabotaj Kanunu’nun yürürlüğe girmesi

Kıyı taşımacılığına ilişkin yeni rejim uygulanmaya başladı.

Medeni Kanun’un yürürlüğe girmesi

Yeni aile ve özel hukuk düzeni fiilen uygulanmaya başladı.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Kayseri uçak fabrikasının açılması

TOMTAŞ girişimi kapsamında uçak sanayisinin kurulması yönünde adım atıldı. İlk ortaklık daha sonra sorunlar yaşasa da tesis havacılık faaliyetlerini sürdürdü.

Alpullu Şeker Fabrikası

Türkiye’de şeker sanayisinin ilk büyük üretim merkezlerinden biri faaliyete geçti.

Uşak Şeker Fabrikası

Yerel girişimcilerin öncülüğündeki fabrika açıldı; yerli şeker üretimi genişledi.

Gazi Eğitim Enstitüsünün temelleri

Ortaöğretime öğretmen yetiştirecek kurumun kuruluşu ve öğretime başlaması gerçekleştirildi.

Devlet Demiryolları ve Limanları İdaresi

Demiryolları ve limanların işletilmesi için kurumsal yapı güçlendirildi.

Teşvik-i Sanayi Kanunu

Sanayi yatırımlarına vergi, arazi ve başka kolaylıklar sağlayan teşvikler getirildi.

Ankara–Kayseri demiryolu

Yeni hat açılarak İç Anadolu’nun ulaşım bağlantıları geliştirildi.

Nutuk

Millî Mücadele’yi ve Cumhuriyetin kuruluş sürecini belgelerle anlattığı büyük konuşmasını yaptı.

Gençliğe Hitabe

Nutuk’un sonunda bağımsızlığın ve Cumhuriyetin korunmasına ilişkin sorumluluğu gençliğe seslenerek ifade etti.

İlk Cumhuriyet nüfus sayımı

Nüfusun büyüklüğünü ve özelliklerini belirlemek için ülke çapında sayım gerçekleştirildi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Anayasadan devlet dini hükmünün çıkarılması

Laik devlet düzenine geçişte önemli anayasal değişiklik yapıldı.

Uluslararası rakamların kabulü

Günümüzde kullanılan rakamların resmî işlemlerde benimsenmesi sağlandı.

Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi

Aşı, serum, laboratuvar ve halk sağlığı çalışmalarını geliştirecek kurumun kuruluş kanunu kabul edildi.

Yeni harflerin kamuoyuna tanıtılması

Atatürk, Sarayburnu konuşmasında alfabe değişimini açıkladı.

Harf Devrimi

Latin esaslı Türk alfabesini kabul eden kanun TBMM’den geçti.

Millet Mektepleri Başöğretmenliği

Yeni harflerin halka öğretilmesi seferberliğinde Atatürk’ün başöğretmenliği resmiyet kazandı.

Okuma yazma seferberliği

Yeni alfabenin öğretilmesi, yetişkin eğitimi ve yaygın eğitim kurumlarıyla okuryazarlığın artırılması hedeflendi.

Millet Mekteplerinin açılması

Yetişkinlere okuma yazma öğreten yaygın eğitim çalışmaları başladı.

Millet Mekteplerinin eğitim kapsamının genişletilmesi

Okuma yazmanın yanında hesap, ölçüler, sağlık ve yurttaşlık bilgileri de öğretildi.

Gümrük politikasında hareket alanının genişlemesi

Lozan’a bağlı geçiş dönemi sınırlamalarının sona ermesiyle yerli üretimi koruyan yeni tarifeler uygulanabildi.

Atatürk Araştırma Merkezi

Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu

Döviz ve para işlemlerini düzenleyerek ekonomik istikrarı korumayı amaçlayan hukuki çerçeve oluşturuldu.

Kadınlara belediye seçimlerinde haklar

Kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanındı.

Belediye Kanunu

Şehir yönetimi, belediye hizmetleri ve yerel idarenin görevleri yeniden düzenlendi.

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu

Salgınlarla mücadele, çevre sağlığı, çocuk sağlığı ve işyerlerindeki sağlık koşulları kapsamlı biçimde düzenlendi.

Merkez Bankası Kanunu

Para politikası ve banknot ihracını millî bir merkez bankasında toplamanın hukuki temeli oluşturuldu.

Serbest Cumhuriyet Fırkası denemesi

Fethi Okyar’ın muhalefet partisi kurmasını teşvik etti. Girişim kısa sürdü ve kalıcı çok partili düzen oluşturamadı.

Demiryolunun Sivas’a ulaşması

Ankara–Kayseri bağlantısı doğuya uzatılarak önemli bir ulaşım aşaması tamamlandı.

Türk-Yunan yakınlaşması

İmzalanan dostluk antlaşmalarıyla iki ülke arasında işbirliği dönemi güçlendirildi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Türkçenin bilim ve eğitim dili olarak geliştirilmesi

Sözlük, terim, derleme ve dil bilgisi çalışmalarına kurumsal destek verildi.

Sanayi tesisleri çevresinde sosyal hizmetler

Bazı büyük fabrikalarla birlikte lojman, okul, sağlık birimi, spor alanı ve kültür mekânları oluşturuldu.

Ölçüler Kanunu

Metre ve kilogram gibi uluslararası ölçü birimlerinin kullanılması kabul edildi.

Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti

Bugünkü Türk Tarih Kurumunun kuruluşuyla tarih araştırmaları kurumsal bir temele kavuşturuldu.

Merkez Bankasının faaliyete geçmesi

Kuruluş kanununun ardından banka çalışmaya başladı.

Devletçilik politikasının belirginleşmesi

Özel girişimin yanında devletin doğrudan sanayi yatırımlarını üstlenmesi ekonomi politikasında daha güçlü yer aldı.

Türkçe ezan uygulamasının başlaması

Dinî dilin Türkçeleştirilmesi girişimleri kapsamında Fatih Camii’nde Türkçe ezan okundu; uygulama daha sonra yaygınlaştırıldı.

Halkevlerinin açılması

Dil, edebiyat, tiyatro, müzik, spor, kütüphanecilik ve halk eğitimi faaliyetleri için kültür merkezleri kuruldu.

Birinci Türk Tarih Kongresi

Tarih araştırmaları ve tarih öğretimi üzerine kapsamlı toplantı yapıldı.

Türk Dili Tetkik Cemiyeti

Bugünkü Türk Dil Kurumu kuruldu; Türkçenin araştırılması ve geliştirilmesi için çalışmalar örgütlendi.

Milletler Cemiyetine üyelik

Türkiye’nin uluslararası diplomasi içindeki konumu güçlendi.

Birinci Türk Dili Kurultayı

Türkçenin söz varlığı, dil bilgisi ve bilim dili olarak gelişimi ele alındı.

Samsun–Sivas demiryolunun tamamlanması

Karadeniz ile İç Anadolu arasındaki ulaşım bağlantısı güçlendirildi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Osmanlı borçlarının yeniden düzenlenmesi

Türkiye’nin devraldığı borçların ödeme şartları yeniden görüşüldü; mali yükün yönetilmesi kolaylaştırıldı.

Devlet Hava Yolları

Bugünkü Türk Hava Yollarının başlangıcını oluşturan kamu hava taşımacılığı teşkilatı kuruldu.

Üniversite Reformu Kanunu

Darülfünunun yerine yeni bir İstanbul Üniversitesi kurulması kabul edildi.

Sümerbank’ın kuruluş kanunu

Devletin sanayi yatırımlarını yürütecek önemli kuruluşun hukuki temeli atıldı; Sümerbank 11 Temmuz’da kuruldu.

Halk Bankası ve Halk Sandıkları Kanunu

Küçük üreticiye, esnafa ve sanatkâra kredi sağlanması için kurumsal çerçeve oluşturuldu.

Belediyeler Bankası

Belediyelerin altyapı ve imar hizmetlerinin finansmanını desteklemek amacıyla kuruldu.

İstanbul Üniversitesinin kurulması

Yükseköğretimde yeni teşkilatlanma uygulamaya geçti.

Yabancı bilim insanlarının Türkiye’de çalışması

Nazi baskısından kaçanlar dâhil çok sayıda uzman, üniversitelerde ve kamu kurumlarında görevlendirildi.

Kadınlara köy yönetiminde siyasi haklar

Kadınlara muhtar ve ihtiyar meclisi seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verildi.

Yüksek Ziraat Enstitüsü

Tarım, veterinerlik ve ilgili bilim alanlarında yükseköğretim ve araştırmayı geliştiren kurum açıldı.

Onuncu Yıl Nutku

Cumhuriyetin hedeflerini, bilim ve kalkınma anlayışını kamuoyuna açıkladı.

Eskişehir Şeker Fabrikası

Şeker üretim kapasitesinin artırılması için yeni fabrika açıldı.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının uygulanması

Dokuma, kâğıt, kimya ve diğer temel sanayi dallarında planlı yatırımlar başlatıldı.

Balkan Antantı

Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında bölgesel güvenlik işbirliği kuruldu.

Özsoy operasının sahnelenmesi

Atatürk’ün teşvikiyle Ahmet Adnan Saygun’un bestelediği eser Ankara’da sahnelendi.

Soyadı Kanunu

Vatandaşların resmî işlemlerde kullanılacak bir soyadı taşıması zorunlu hâle getirildi.

Turhal Şeker Fabrikası

Şeker sanayisinin üretim ağı genişletildi.

Atatürk soyadının verilmesi

TBMM, özel kanunla Mustafa Kemal’e Atatürk soyadını verdi.

Bazı lakap ve unvanların kaldırılması

Resmî kullanımda toplumsal ayrıcalık çağrıştıran unvanlar yerine ad ve soyad esas alındı.

Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun

Dinî kıyafetlerin ibadet yerleri ve törenler dışındaki kullanımı, kanundaki istisnalarla sınırlandırıldı.

Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı

Kadınların ülke yönetimine siyasi katılımı anayasal ve yasal düzeyde genişletildi.

Yerli dokuma ve kimya yatırımları

Sanayi planı kapsamında yeni fabrikaların inşasına, mevcut kamu işletmelerinin geliştirilmesine hız verildi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Kadınların ilk genel seçim katılımı

Kadınlar milletvekili seçimlerine katıldı; ilk aşamada 17 kadın milletvekili seçildi. 1936’daki ara seçimle sayı 18’e çıktı.

Türkkuşu

Planör, paraşüt ve uçuş eğitimlerini yaygınlaştıracak havacılık eğitim kurumu açıldı.

Hafta tatilinin pazara alınması

Ulusal bayramlar ve genel tatiller yeniden düzenlendi; hafta tatili pazar günü olarak belirlendi.

Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü

Maden kaynaklarının bilimsel yöntemlerle araştırılması için MTA kuruldu.

Etibank

Madenlerin işletilmesi ve enerji yatırımlarının desteklenmesi için kuruluş kanunu kabul edildi.

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kanunu

Ankara’da dil, tarih ve coğrafya araştırmalarına yönelik fakültenin kurulması kabul edildi.

Elektrik İşleri Etüt İdaresi

Ülkenin enerji kaynaklarını ve elektrik üretim imkânlarını araştıracak kurum oluşturuldu.

Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ

Dört şeker fabrikası ortak yapı altında birleştirilerek üretim ve yönetim koordinasyonu sağlandı.

Kayseri Bez Fabrikası

Sümerbank’ın büyük dokuma tesislerinden biri işletmeye açıldı.

Alacahöyük kazıları

Türk Tarih Kurumunun desteği ve Atatürk’ün ilgisiyle arkeoloji çalışmaları geliştirildi.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinin açılması

Ankara’da öğretime başlandı.

Ankara Devlet Konservatuvarının temelleri

Müzik ve sahne sanatları eğitimi için konservatuvar yapılanması ve öğretimi başlatıldı; kurumun özel kanunu 1940’ta çıkarıldı.

İzmit’te ilk kâğıdın üretilmesi

Cumhuriyet döneminin büyük kâğıt sanayisi yatırımı üretim aşamasına ulaştı.

Türk Bayrağı Kanunu

Bayrağın şekli ve ölçülerine ilişkin standartlar kanunla belirlendi.

İş Kanunu

Çalışma süreleri, işçi sağlığı, iş güvenliği ve iş ilişkilerine ilişkin kapsamlı düzenleme kabul edildi; 1937’de yürürlüğe girdi.

Tarım kredi kooperatifçiliğine doğrudan katılım

Atatürk, Tekir Çiftliği çevresindeki üreticilerle birlikte kooperatif kurulması için başvurdu.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği güçlendirildi; bölgenin yeniden askerîleştirilmesi sağlandı ve uluslararası komisyon kaldırıldı.

İzmir Enternasyonal Fuarı’nın gelişmesi

Önceki sergilerden gelişen fuar, Kültürpark alanında uluslararası ticaret ve tanıtım merkezi olarak büyüdü.

İzmit Kâğıt Fabrikasının resmî açılışı

Daha sonra SEKA bünyesine dönüşecek kâğıt sanayisinin önemli tesisi açıldı.

Geometri kitabının yazılması

Atatürk, geometri terimlerinin Türkçeleştirilmesine katkı sağlayan kitabını hazırladı; eser 1937’de yayımlandı.

ataturkansiklopedisi.gov.tr

Altı ilkenin anayasaya girmesi

Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık anayasal hüküm hâline getirildi.

Devlet Meteoroloji İşlerinin kuruluş düzenlemesi

Atatürk kuruluş kanununu onayladı; hava ve iklim hizmetlerinin ortak teşkilatta yürütülmesi sağlandı.

Karabük Demir Çelik Fabrikalarının temeli

Ağır sanayinin önemli yatırımı başlatıldı. Üretim 1939’da, Atatürk’ün ölümünden sonra başladı.

Ereğli Şirketinin devletleştirilmesi

Şirketin maden, liman ve demiryolu tesislerinin devralınmasına ilişkin anlaşma kanunla onaylandı.

Çiftliklerini Hazineye bağışlaması

Çiftliklerini, üzerlerindeki tesisleri ve ilgili varlıkları devlete bağışladığını bildirdi.

Köy eğitmenliği uygulamasının yasal temele bağlanması

Köylerde eğitim verecek eğitmenlerin yetiştirilmesi ve görevlendirilmesi geliştirildi.

Sadabat Paktı

Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında saldırmazlık ve iyi komşuluk düzeni kuruldu.

İstanbul Resim ve Heykel Müzesi

Atatürk’ün girişimiyle Dolmabahçe Sarayı’nın Veliaht Dairesi’nde açıldı.

Nazilli Basma Fabrikası

Atatürk’ün katıldığı törenle açıldı; dokuma üretiminin yanında işçi hizmetleri ve sosyal tesisler de geliştirildi.

Ereğli Bez Fabrikası

Sümerbank yatırımları kapsamında dokuma sanayisinin üretim kapasitesi artırıldı.

Demiryolu ağının doğuya genişletilmesi

Sivas–Çetinkaya ve Malatya–Çetinkaya bağlantılarıyla ulaşım ağı güçlendirildi.

Atatürk Araştırma Merkezi

Gemlik Sunipek Fabrikası

Atatürk’ün katıldığı törenle açıldı; tekstil sanayisinin hammadde üretimi çeşitlendirildi.

Bursa Merinos Fabrikası

Yünlü dokuma sanayisinin önemli tesisi Atatürk tarafından açıldı.

Halkbank’ın faaliyete geçmesi

Esnafın ve küçük üreticilerin finansmanını destekleyecek banka çalışmaya başladı.

Denizbank

Deniz taşımacılığı ve ilgili işletmeleri desteklemek amacıyla kamu bankası oluşturuldu. Bu kurum, bugünkü aynı adlı bankayla doğrudan aynı kuruluş değildir.

19 Mayıs’ın resmî bayram olması

Gençlik ve Spor Bayramı olarak kanuni düzenlemeye alındı.

Toprak Mahsulleri Ofisi Kanunu

Tahıl piyasasını düzenlemek ve üreticiyi desteklemek amacıyla TMO’nun kuruluşu kabul edildi.

Beden Terbiyesi Kanunu

Spor faaliyetlerinin kamu eliyle örgütlenmesi için yeni teşkilat yapısı oluşturuldu.

Hatay’da Türk askerinin görevlendirilmesi

Türkiye-Fransa anlaşması kapsamında Türk birlikleri bölgeye girdi; Hatay konusundaki diplomatik süreç ilerledi.

Hatay Devleti’nin kurulması

Atatürk’ün yakından takip ettiği diplomasi sonucunda Hatay’da ayrı bir devlet kuruldu. Hatay’ın Türkiye’ye katılması ise 1939’da, ölümünden sonra gerçekleşti.

Vasiyetname

Yakınları için ayırdığı ödemelerin ardından, vasiyetinde belirttiği gelirlerin Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumuna aktarılmasını düzenledi.